NATO füze kalkanında anlaştı
NATO'nun Lizbon'da gerçekleştirdiği zirvede füze kalkanında anlaşma sağlandı. Füze kalkanı anlaşmasında Türkiye'nin ısrarıyla hiçbir ülkenin adı geçmeyecek. Rusya da füze sistemine davet edildi.
Lizbon'da gerçekleşen kritik NATO zirvesinde 28 üyeli ittifakın tüm üyelerini koruyacak Avrupa Füze Kalkanı projesinde anlaşma sağlandı. NATO'nun 10-15 yıllık stratejisini belirleyecek Stratejik Konsept belgesi tartışıldı.
ABD Başkanı Barack Obama tarafından duyurulan ve Stratejik Konsept Belgesinin bir parçası olan anlaşma NATO üyelerinin gelecekte herhangi bir ülkeden gelecek füzelere karşı ortak bir füze savunma sistemi kurulmasını ve Moskova'nın bu füze kalkanı sistemine davet edilmesini öngörüyor.
Obama "İlk defa, ABD'yi olduğu gibi tüm Avrupa NATO bölgesini ve halklarını koruyacak füze kalkanı geliştirilmesi üzerinde anlaştık" dedi. Füze kalkanında tüm müttefiklere bir rol düştüğünü belirten Obama "Füze kalkanı zamanımızın tehditlerine yanıt veriyor. Vatandaşlarımızı balistik füzelerden koruma kararlılığımızı gösteriyor. Bir NATO üyesine saldırı, tüm NATO'ya saldırıdır" diye belirtti.
Soğuk savaş döneminin ardından 3. kez belirlenen strateji belgesinde, füze kalkanı konusunda onay yer alırken teknik ayrıntılar bulunmadı.
NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen da füze kalkanına dair acil bir ihtiyacın olduğunu savundu. Rasmessen "Dünyada 30'dan fazla ülke füze teknolojilerine sahip olduğuna göre, bunlardan bazıları Avro-Atlantik bölgeyi vurmayı bile hedefleyebilir. Bizim de böyle tehditlere karşı kendimizi savunmak için füze savunma sistemi geliştirmeye niyetimiz var." dedi Rasmussen füze kalkanının önümüzdeki 10 yılda 273 milyon dolara mal olacağını da kaydetti.
İRAN'IN ADI YOK, KENDİSİ VAR
Öte yandan, Türkiye'nin itirazları nedeniyle, füze kalkanı anlaşmasında tehdit olarak İran da dâhil hiçbir ülkenin adı geçmeyecek.
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül füze kalkanına ilişkin açıklamasında "Herhangi bir ülkeye karşı böyle bir çalışma içinde olunamaz. Ama balistik füze kimde varsa ya da kimde olacaksa NATO ülkelerini koruma yönünde savunma sistemi geliştirmektedir. Herhangi bir ülkenin hele ki komşumuz İran'ın hedef gösterilmesini asla kabul etmeyiz. Balistik füzeler birçok ülkede vardır. Bütün bunlara karşı bir savunma sistemidir" diye konuştu.
'TÜRKİYE NATONUN DİPLOMATİK YÜZÜ OLMAK İSTİYOR'
Dışişleri Bakanlığı'ndan diplomatik kaynaklar, 'stratejik konsept'le ilgili, "İstediğimiz unsurların tamamı içeride var" açıklamasında bulundu. NATO'nun Avrupa'da füze savunma sistemi kurmasıyla ilgili "hiçbir ülkenin hedef gösterilmemesi", "tüm müttefikleri kapsaması", "mali denge getirilmesi" ve "güvenliğin bölünmezliği", bu kaynaklarca önemli başlıklar olarak gösterildi.
El Cezire'nin politika editörü Mervan Bişara, füze kalkanına ilişkin değerlendirmesinde "Türkiye NATO'nun askeri yüzü olmak istemiyor. Arap ve Müslüman dünyasında NATO'nun diplomatik yüzü olmak istiyor. Ama Avrupa'ya karşı füze fırlatmak isteyen herhangi bir ülke hemen ertesinde haritadan silinecektir. Öyleyse kim Avrupa'ya füze atarak intihar etmek isteyecektir ki?" dedi.
NATO-AB işbirliğinde de somut adım atılmayan metinde diplomatik bir üslup kullanılırken, işbirliği konusunda sorunun giderilmediği ancak bunun tartışma konusu da olmadığı belirtildi.
KOMUTA TÜRKİYE'DE OLAMAZ
NATO'nun yeni Strateji Konsepti'ni hazırlayan Akil Adamlar grubunda yer alan, Türkiye'nin eski NATO daimi temsilcisi Büyükelçi Ümit Pamir BBC'ye verdiği mülakatta "Kontrolün tek ülkede olması diye bir şey söz konusu değil, çünkü kontrol NATO komutanındadır. Yani bir füze krizi yaşandığında o füzeyi etkisiz hale getirme yetkisi ne ABD'dedir, ne Fransa'dadır, ne de Türkiye'dedir. Komutandadır." değerlendirmesinde bulundu.
RUSYA'YI DA ÇAĞIRIYORLAR
Daha önce füze kalkanını savaş nedeni sayacağını açıklayan fakat sonradan, NATO ülkelerine sıcak mesajlar veren Rusya'nın Devlet Başkanı Dimitry Medvedev zirveye Cumartesi günü dâhil olacak. NATO füze kalkanı anlaşmasında Rusya'nın da füze kalkanına dahil olmasını istedi.
ABD NATO elçisi Ivo Daalder Rusya'nın füze kalkanına önceki itirazlarını gözönünde bulundurarak "(Füze kalkanı) çatışma konusu olmak yerine, şu anda işbirliği konusudur" diye konuştu. NATO Genel Sekreteri Rasmussen NATO müttefiklerinin ve Rusya'nın Moskova'nın füze kalkanına nasıl dahil edilebileceği konusunda ortak çalışmalara başlamalarını umduğunu belirtti.
START'TAN UMUTLULAR
Obama, zirve sırasında Rusya ile imzaladıkları ve nükleer silahların azaltılmasını öngören START anlaşmasının aktive edilmesi konusunda da destek gördüğünü söyledi. Obama "Geldiğimden beri ortaklarımızdan aldığım mesaj daha net olamazdı: Yeni START bizim ittifakımızı ve Avrupa güvenliğini güçlendirecek" dedi.
Geçtiğimiz Nisan ayında Obama ve Rusya Başkanı Medvedev arasında imzalanan anlaşma her iki devletin maksimum bin 550 nükleer savaş başlığına sahip olmasını ve nükleer silahların yüzde 30 azaltılmasını öngörüyor.
AFGANİSTAN MASADA
28 üyeli NATO ülkelerinin bugün Afganistan'dan çıkış stratejisini görüşmesini bekleniyor. Ülkede 9 yıldır süren işgalde savaş hiç de ABD'nin "istediği" şekilde ilerlemiyor. NATO, çoğu ABDli 645 birliğini 2010 yılı tamamlanmamışken yitirmiş durumda. Bu 9 yıllık işgalin de en fazla kayıp verilen yılı anlamına geliyor. 2009 Nobel Barış Ödülünü alan Obama ise asker sayısını 150 bine çıkararak işgali daha çabuk nihayetine erdirmek istedi, ama kayıplar ve kamuoyu desteği bunun tersini söylüyor.
Stratejik bir planla 2011 Temmuz'un da işgal birliklerinin çekileceğini söyleyen Obama, şimdiden fikir değiştirip, bu tarihi 2014'e çekti. Çekilme tarihinin 2015'e kaydırılması ihtimali de uluslar arası basına sızan bilgiler arasında.
ETHA
