Türkiye'de 'basın özgürlüğü' hapiste
Dünya 3 Mayıs Basın Özgürlüğü gününü kutlarken, Türkiye'de gazeteciler basın faaliyetleri nedeniyle cezaevlerinde ya da ceza tehdidi altında bugünü karşılıyor. 68 gazetecinin tutuklu olduğu Türkiye'de gazeteciler hakkında açılan soruşturma sayısı 4 bin.
Bugün 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü. Türkiye 68 gazeteci hala tutuklu. Gazetecilerin yıpranma hakkı yok, sendikalaşma oranı çok düşük. Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın yayınladığı rapora göre, 31 Mart 2011 tarihi itibarıyla, cezaevlerinde 61'i tutuklu 7'si hükümlü olmak üzere toplam 68 basın emekçisi bulunuyor.
Son tutuklamalarla, cezaevlerindeki kadın gazeteci sayısı 10'a yükseldi. Tutuklu gazeteci sayısı 2009 yılının Ocak-Nisan döneminde 29, Mayıs-Ağustos döneminde 35, Eylül-Aralık döneminde 44, 31 Aralık 2010 itibarıyla 58, 28 Şubat 2011 itibarıyla 61 idi.
Tutuklu gazeteciler dışında tutuksuz olarak yargılanan sayısı 32. Ayrıca haklarında para ya da hapis cezası verilip dosyanın Yargıtay'da olduğu veya cezanın infazı 5 yıl süreyle ertelenmiş 52 gazeteci var. Yani 150'den fazla gazeteci cezaevine girme tehdidi altında.
Tutuklu bulunan gazeteciler arasında Ergenekon davasından tutuklu Ahmet Şık, Nedim Şener, Mustafa Balbay gibi isimlerin yanı sıra, KCK davasından tutuklu bulunan Ahmet Birsin, DİHA muhabirleri Erdoğan Altan, Kadri Kaya, Emine Altınkaya, Ali Buluş, Hamdiye Çiftçi, Sinan Aygün, Azadiya Welat Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Vedat Kurşun, Aram Yayınevlerinin sahibi Bedri Adanır gibi isimler de bulunuyor. Ayrıca istatistiklere göre yazdıklarından dolayı 2 bin gazeteci yargılanıyor ve bu tablo ile Dünya Basın Özgürlüğü sıralamasında da önceki yıl 127. sırada bulunan Türkiye, 138. sıraya geriledi.
2 BİN DAVA 4 BİN SORUŞTURMA
Hakkında hapis veya para cezası talebiyle açılmış gazeteci ve basın kuruluşu sayısı ise 2 bini geçti. Gazeteciler hakkında açılmış 4 binden fazla soruşturma devam ediyor. Rakamlar böyle olunca, 138 ülkenin içinde bulunduğu Basın Özgürlüğü listesinde Türkiye 135. sırada yanı sondan dördüncü sırada.
Basın özgürlüğünün tartışma konusu olduğu Türkiye'de Başbakan Erdoğan'ın "Kimse basın faaliyetlerinden dolayı içeride bulunmuyor" açıklamasına rağmen, en son DİHA Diyarbakır Temsilcisi Kadri Kaya ve Batman muhabiri Erdoğan Altan, bir radyo programına canlı telefon bağlantısı yaparak, haber aktardıkları ve bu haberde de, "propaganda yaptıkları" gerekçesiyle tutuklandı. Türkiye'de gazetecilerin tutukluluk hallerine yönelik kabarık dosyanın en önemli boyutunu Kürt gazeteciler oluşturuyor. Gazeteci Hüseyin Aykol'un yürüttüğü çalışmaya göre, halen cezaevlerinde Kürt basın çalışanı 35 isim bulunuyor. 10'larca Kürt gazeteci de haklarında açılan ve sürmekte olan davalar nedeniyle halen tutuklanma tehdidi altında. Aynı çalışmaya göre sosyalist basında cezaevlerinde bulunan gazeteci sayısı ise 23.
YIPRANMA HAKKI YOK
1 Ekim 2008'de, çıkarılan SSGSS ile gazetecilerin yıpranma hakları kaldırıldı. Yıpranma hakkı gazetecilere stresli çalışma ortamı ve meslek hastalıkları gibi nedenlerinden dolayı beş yıl erken emekli olmalarını sağlıyordu. Basın emekçileri bu yasa ile birlikte ömürlerinden 5 yılın çalındığını belirtiyor.
Basın emekçilerinin yarıdan fazlası kayıt dışı çalıştırılıyor. Sigortalı çalışabilen gazetecilerin sendikalı olma oranı ise çok düşük. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2007 yılı verilerine göre Türkiye'de gazetecilik iş kolunda sadece 15 bin 640 gazetecini sigortalı. Toplamı 40 bin olduğu tahmin edilen medya çalışanından 24 bin kadarı sosyal güvenceleri olmadan "kayıtdışı" çalıştırılıyor. Sendika üyesi olan 4 bin 531 gazeteciden de sadece 600 kadarı toplu sözleşme gibi haklardan tam olarak yararlanabiliyor.
BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ KONFERANSI
Gazetecilere Özgürlük Platformu, 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü'nde İstanbul'da Basın Özgürlüğü Kongresi düzenleyecek. Kongreye, yargılanan gazeteciler, tutuklu gazetecilerin yakınları ve avukatları ile çok sayıda uluslararası basın örgütünün temsilcileri katılacak.
TÜRKİYE 'YARI ÖZGÜR'
Öte yandan Merkezi ABD'de bulunan insan hakları ve özgürlükleri izleme örgütü Freedom House, 2011 basın özgürlükleri raporunu açıkladı. Raporda Türkiye, 196 ülke arasında 54 puanla 112'nci sırada ve "yarı özgür" kategorisinde yer aldı.
Örgütün "Basın Özgürlüğü 2011: Küresel Medya Bağımsızlığı Araştırması" başlığını taşıyan ve Washington'da düzenlenen Dünya Basın Özgürlüğü Günü konferansı sırasında açıklanan raporunda Türkiye, basın özgürlüğünde ciddi gerilemelerin olduğu ülkeler arasında yer aldı.
AVRUPA'DA SONUNCU
Raporun Batı Avrupa ülkeleriyle ilgili bölümüne dâhil edilen Türkiye, basın özgürlüğünün derecesine göre bu listenin son sırasında yer buldu.
Freedom House raporunda, Türkiye, Mısır, Honduras, Macaristan, Meksika, Güney Kore, Tayland ve Ukrayna'nın aralarında olduğu bazı kilit ülkelerde basın özgürlüğü açısından önemli gerilemelerin olduğu kaydedildi.
OTOSANSÜR VAR
Raporda, "Türkiye'nin notunun, TCK'nın 301 ve 216'ıncı maddeleri ve Terörle Mücadele Yasası'nı da içeren bir dizi yasa altında gazetecilere yönelik artan tacizlerin sonucunda 51'den 54'e düşürüldüğü" belirtildi. "Türkiye'deki bu hukuki baskının, gazeteciler, editörler ve medya sahipleri arasında artan biçimde oto sansüre yol açtığı" belirtildi.
ANKARA- EmekDunyasi.Net/Ajanslar
