Doğalgaz'da gizli özelleştirme hamlesi
Geçtiğimiz hafta doğalgazda iki önemli haber dikkati çekti. Bunlardan ilki doğalgaza yapılan yüzde 15'lik zamdı. Bu, elektrik zammı ile birlikte düşünüldüğünde kışın daha da soğuk geçmesini sağlayacak bir gelişme olarak öne çıktı. Zammın hemen ardından hükümetin 'sanki doğalgaz fiyatını düşürmeye yönelik bir hamleymiş' gibi sunduğu başka bir haber ajanslara düştü.
Enerji Bakanı Taner Yıldız gazetecilerin karşısına geçti ve "Rusya'ya indirim önerdik kabul etmezlerse doğalgaz anlaşmasını yenilemeyeceğiz" dedi. Ve yapılan yüzde 15'lik zammı da Rusya'ya ihale etti.
Bakan Yıldız öyle bir eda ile yaptı ki açıklamasını sanki indirim yapmaya çalışmış ama Rusya zam yapınca restini çekip anlaşmayı yenilememişti.
Övgü bekleyerek yaptığı bu açıklamanın devamında söyledikleri ise anlaşmayı yenilememin zamla ilgili olmadığını ortaya koydu. Hatta yeni zamların da habercisiydi bu açıklamalar.
Yıldız Rusya'dan her yıl alınan 6 milyar metreküp gazın bundan böyle özel sektör eliyle alınacağını söyledi. Açıklama şöyle: "Biz uygun şartlar olmaması halinde kontratı iptal edip özel sektör eliyle yapmak istiyoruz. Bunu özel sektörün pazarlık gücüne bırakmak istiyoruz."
Aslında bu cümle pek çok soruyu da içeriyor:
Tek alıcı olarak devlet indirim alamıyorsa özel sektör nasıl bir indirim alacak?
Doğalgaz dağıtım kuruluşları ile Rusya arasında yeni bir aracı olacak olan bu firmalara neden ihtiyaç var?
Özel sektör indirim alabilecekse bu indirim bir 'kar mekanizması' olarak hangi firmalara aktarılacak?
Devletin yaptığı boru hattı Rusya'dan indirim almayı 'başaran' firmalara nasıl kullandırılacak?
Özel sektör 'maliyet kalemlerindeki artış' gerekçesi ile zamları otomatiğe bağlarsa bunu kim engelleyecek?
Aslında Enerji bakanı da hükümetin diğer bakanlıklarında olduğu gibi varlık nedenini ortadan kaldırmaya çalışıyor. Bakanlık olmaktan ziyade bir 'st kurul' gibi çalışmayı hayal ediyor. Tıpkı Milli Eğitim Bakanlığı'nın okullardan, Sağlık Bakanlığı'nın hastanelerden kurtulmaya çalışması gibi... Mantık aynı: Hastaneleri özelleştirelim, Bakanlık koordine kurumu olsun, okulları özelleştirelim Milli Eğitim gözetmenlik yapsın, doğalgazı özel sektör getirsin Enerji bakanlığı seyretsin...
Son bir rakam geçtiğimiz yıl özel sektör eliyle 5.7 milyar metreküp doğalgaz ithal edilmişti. Bu toplam ihtiyacın yüzde 11'ine denk geliyordu. Bu yıl Rusya ile anlaşma imzalanmayınca özel sektörün 6 milyar metreküp doğalgaz daha ithal etmesi gerekecek. Yani hükümetin bu hamlesi ile özel sektörün doğalgaz ithalatı içindeki payı yüzde 22'ye çıkacak.
Kısa günü karı değil mi?
