İstihdam paketi ne getiriyor?

İşyeri kurma izni kaldırılıyor

İşyerlerinin kurulmasıyla ilgili prosedürleri hafifleten tasarıya göre iş yerlerinin kurulmasını özendirmek amacıyla kurma izni alma mecburiyeti kanun metninden çıkarılıyor. İşletme belgesi alınması konusu ise yönetmelikle belirlenecek.
İşyeri hekimi istihdam etme zorunluluğu kalkıyor
En az 50 işçinin çalıştığı işyerlerinde zorunlu işyeri hekimi istihdam edilmesi yerine işverenler bir iş yeri sağlık ve güvenlik birimi oluşturmakla, bir veya birden fazla iş yeri hekimi ile gerektiğinde diğer sağlık personelini görevlendirmekle yükümlü tutuluyor. Tasarıya göre işverenler, bu yükümlülüklerinin tamamını veya bir kısmını, bünyesinde çalıştırdığı ve çıkarılacak yönetmelikte belirtilen vasıflara sahip personel ile yerine getirebileceği gibi, işletme dışında kurulu ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak da yerine getirebilecek. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılmakta olan hekimler, çalışmakta oldukları kurum ve kuruluşlarda aynı zamanda iş yeri hekimliği hizmetlerini de yürütecek. Kreş kurma zorunluluğu bulunan işletmelere de bu hizmeti dışarıdan alabilme kolaylığı getiriliyor. Daha önce yönetmelikle belirtilen dışarıdan kreş hizmeti alımı, kanuna da konuluyor.

İş güvenliği önlemi almamanın cezası 100 YTL

Tasarıyla, ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılacaklara, mesleki eğitim şartı getiriliyor. Buna göre, mesleki eğitim almamış işçiler, 16 yaşını doldurmamış genç işçiler ve çocuklar gibi ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamayacak. Yaptığı işle ilgili bölge müdürlüklerine bildirimde bulunmayan alt işverene, çalıştırdığı her işçi için 150 YTL, 16 yaşını doldurmamış genç işçiler, çocuklar ve mesleki eğitim almamış kişileri, ağır ve tehlikeli işlerde çalıştıranlara her işçi için 1000 YTL, iş yerini muvazaalı olarak bildiren asıl işveren ile alt işveren veya vekillerine ayrı ayrı 10 bin YTL idari para cezası verilecek. İş yerinde alınmayan her iş sağlığı ve güvenliği önlemi için işverene 100 YTL ceza verilecek. Önlemlerin alınmaması halinde bu ceza her ay birer defa alınmaya devam edilecek. Ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılan işçiler ile çalıştırılan 18 yaşından küçükler için doktor raporu almayan işverene, her işçi için 200 YTL ceza verilecek.

İşverenlere işsizlik sigortası fonu kıyağı

İşsizlere; iş bulma, danışmanlık hizmetleri, mesleki eğitim, iş gücü uyum ve toplum yararına çalışma hizmetleri verilmek ve iş gücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları yapmak üzere harcanacak giderler İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak. İş Kanununa göre 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarını geçemeyecek olan işsizlik ödeneği miktarının hesaplanmasında asgari ücretin neti yerine brütü baz alınacak. Böylece sigortalı işsizlerin halen almakta oldukları işsizlik ödeneğinde yaklaşık yüzde 40 oranında artış sağlanacak. Kuruma kayıtlı tüm işsizlere, İşsizlik Sigortası Fonundan aktif istihdam faaliyetleri kapsamında hizmet verilebilecek. 1 Haziran 2000'den 31 Aralık 2007 tarihine kadar fona aktarılan devlet payı ve nemasının 2008-2012 yılları arasındaki faizi, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) için kullanılacak. 18-29 yaşları arası gençlerin ve kadınların istihdamını teşvik amacıyla işverenlere uygulanan prim indirimi İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak.

Ücret Garanti Fonu

Sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işverenin; konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması, iflası veya iflasın ertelenmesi nedenleriyle işverenin ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde geçerli olmak üzere, işçilerin iş ilişkisinden kaynaklanan 3 aylık ödenmeyen ücret alacaklarını karşılamak amacı ile İşsizlik Sigortası Fonu kapsamında ayrı bir Ücret Garanti Fonu oluşturulacak. Yapılacak ödemelerde; işçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesinden önceki son bir yıl içinde aynı iş yerinde çalışmış olması koşulu esas alınarak temel ücret üzerinden ödeme yapılacak. Bu ödemeler, Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca belirlenen kazanç üst sınırını aşamayacak. Ücret Garanti Fonu, işverenlerce işsizlik sigortası primi olarak yapılan ödemelerin yıllık toplamının yüzde 1'i olacak.

Faaliyeti durduran işyerinde kısa çalışma ödeneği

Sigortalı sayılan kişileri hizmet akdine tabi olarak çalıştıran işverenin; genel ekonomik kriz veya zorlayıcı sebeplerle iş yerindeki haftalık çalışma sürelerini geçici olarak önemli ölçüde azaltması veya iş yerinde faaliyeti tamamen veya kısmen geçici olarak durdurması halinde, durumu derhal gerekçeleri ile birlikte Türkiye İş Kurumuna, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bir yazı ile bildirecek. İş yerinde geçici olarak en az 4 hafta işin durması veya kısa çalışma hallerinde işçilere çalıştırılmadıkları süre için işsizlik sigortasından kısa çalışma ödeneği ödenecek. Kısa çalışma süresi, zorlayıcı sebebin devamı süresini ve 3 ayı aşamayacak. İşçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, çalışma süreleri ve işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı bakımından işsizlik ödeneğine hak kazanma şartlarını yerine getirmesi şartı aranacak. Günlük kısa çalışma ödeneğinin miktarı, işsizlik ödeneği miktarı kadar olacak. Kısa çalışma ödeneği olarak yapılan ödemeler, başlangıçta belirlenen işsizlik ödeneği süresinden düşülecek.

Gençler ve kadınların primi İşsizlik Sigortası Fonu'ndan

18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük olanlar ile yaş şartı aranmaksızın kadınlardan; tasarının ilgili maddesinin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde işe alınan ve fiilen çalıştırılanların, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisseleri; 1. yıl için yüzde 100'ü, 2. yıl için yüzde 80'ini, 3. yıl için yüzde 60'ı, 4. yıl için yüzde 40'ı, 5. yıl için yüzde 20'si İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak. İşveren hissesine ait primlerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmesi için, sigortalıların aylık prim ve hizmet belgelerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şartı aranacak. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, bu gecikme zammı işverenden tahsil edilecek. Bu hükümler, kapatılarak değişik bir ad veya unvan olarak aynı faaliyette açılan iş yerleri hakkında uygulanmayacak.

Yabancılar istihdam büroları açabilecek

İl İstihdam Kurullarının üye sayısını azaltan tasarı Hükümet Programında da yer alan özel istihdam bürolarının açılmasında da "Türk vatandaşı olmak şartı"nı kaldırıyor. İş arayanlardan ücret alınmasına veya herhangi bir menfaat teminine yönelik sözlü ya da yazılı anlaşmalar, iş gücünün sigortasız çalışması veya sendikaya üye olmaması ya da asgari ücretin altında ücret ödenmesi koşullarını taşıyan anlaşmalar, iş arayanın, diğer özel istihdam bürolarından veya kurumdan hizmet almalarını engelleyen anlaşmalar yapılması halinde 2 bin YTL idari para cezası verilecek.

İşverene yüzde 5 prim indirimi

Tasarıda sigorta primleri işveren hissesinde 5 puanlık indirime gidiliyor. İşsizliğin azaltılması, yatırımların istihdam odaklı artırılması amacıyla yapıldığı bildirilen düzenlemeye göre, sigortalıların, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin 5 puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanacak. Yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamayacak.
Anaokulu ve spor tesisi yok

Tasarı 150 ve daha fazla kadın işçi çalıştıran işverenlere anaokulu açma yükümlülüğü getiren Milli Eğitim Temel Kanununun ilgili maddesini de, işverenler üzerindeki yükümlülüğü azaltmak gerekçesiyle yürürlükten kaldırıyor. Aynı gerekçeyle 500 ve daha fazla işçi çalıştırılan iş yerlerinde spor tesisi kurma zorunluluğu da kaldırılıyor.
Özürlü çalıştırma zorunluluğu

Zorunlu özürlü istihdamı kalkıyor

Tasarıyla, İş Kanunu'nun özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarının çalıştırılma zorunluluğuna yeni düzenleme getiriliyor. Eski hükümlü ve terör mağdurları için işverene getirilen zorunlu istihdam kaldırılıyor. Özel sektörde daha önce işçi sayısının yüzde 6 oranında özürlü çalıştırma şartı, yüzde 3'e indiriliyor. İşverenler, 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde, yüzde 3 özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde 4 özürlü ve yüzde 2 eski hükümlü işçiyi, meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştıracaklar.