17 Ağustos 2009, Pazartesi

İşsizlik arttı, istihdam azaldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) nisan, mayıs ve haziran aylarına ait hanehalkı işgücü araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Nisan, mayıs ve haziran aylarında Türkiye genelinde işsiz sayısı 1 milyon 179 bin kişi artarak 3 milyon 382 bin kişiye yükselirken, istihdam edilenlerin sayısı ise 387 bin kişi azaldı. Araştırma hanehalklarında yaşayan 15 ve daha yukarı yaştaki toplam 91 bin 439 fert ile görüşülerek yapıldı.

-----

Verilere göre, kurumsal olmayan nüfus bir önceki yılın aynı dönemine göre 818 bin kişilik bir artış ile 70 milyon 435 bin kişiye, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus ise 875 bin kişi artarak 51 milyon 575 bin kişiye ulaştı.

İstihdam azaldı
İstihdam edilenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre 387 bin kişi azalarak, 21 milyon 455 bin kişiye düştü. İstihdam edilenlerin yüzde 25.3'ü tarım, yüzde 18.6’sı sanayi, yüzde 6’sı inşaat, yüzde 50.1'i ise hizmetler sektöründe çalışıyor. Önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında, tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payının 0.8 puan, hizmetler sektörünün payının 1.2 puan arttığı, buna karşılık sanayi sektörünün payının 1.8 puan, inşaat sektörünün payının ise 0.2 puan azaldığı görülüyor. Bu dönemde tarım sektöründe çalışan sayısı 69 bin kişi artarken, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı ise 455 bin kişi azaldı.

İşsizlik arttı
Türkiye genelinde işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 179 bin kişi artarak 3 milyon 382 bin kişiye yükseldi. İşsizlik oranı ise 4.4 puanlık artış ile yüzde 13.6 seviyesinde gerçekleşti. Kentsel yerlerde işsizlik oranı 5.4 puanlık artışla yüzde 16.5, kırsal yerlerde ise 2.5 puanlık artışla yüzde 7.8 oldu.

Türkiye'de tarım dışı işsizlik oranı geçen yılın aynı dönemine göre 5.5 puanlık artışla yüzde 17 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran erkeklerde geçen yılın aynı dönemine göre 5.4 puanlık artışla yüzde 15.8, kadınlarda ise 5.4 puanlık artışla yüzde 21.1 oldu.

İşsizlerin dağılımı
İşsizlerin yüzde 71.9'unu erkekler, yüzde 60.4'ünü lise altı eğitimliler oluşturuyor. Yine işsizlerin yüzde 26.1’i bir yıl ve daha uzun süredir iş arıyor. İşsizlerin yüzde 31.4’ü sıklıkla eş-dost vasıtasıyla iş arıyor ve yüzde 90.1'i yani 3 milyon 47 bin kişi daha önce bir işte çalışmamış. Çalıştığı iş geçici olanlar ve işi sona erenlerin oranı 25.1.

İşten çıkarılanların; yüzde 14.2’sini kendi isteğiyle işten ayrılanlar, yüzde 9.8’ini işyerini kapatan-iflas edenler, yüzde 7.2’sini ev işleriyle meşgul olanlar, yüzde 8.2’sini öğrenimine devam eden veya yeni mezun olanlar, yüzde 10.1’ini diğer nedenler oluşturuyor.

İstihdam edilenlerin dağılımı
İstihdam edilenlerin; yüzde 71.8'ini erkekler oluşturuyor. Yüzde 59.1'ini lise altı eğitimlilerin oluşturduğu çalışanların yüzde 59,9'u ücretli, maaşlı ve yevmiyeli, yüzde 26.5'i kendi hesabına ve işveren, yüzde 136'sı ise ücretsiz aile işçisi olarak çalışıyor. Yine istihdam edilenlerin yüzde 3'ünün ek bir işi var,yüzde 3.4'ü ise mevcut işini değiştirmek veya mevcut işine ek olarak bir iş arıyor. Ücretli olarak çalışanların yüzde 88.6'sı da sürekli bir işte çalışıyor. Maliye Bakanlığı tarafından derlenen verilere göre 2009 yılı ikinci döneminde kamuda toplam 2 milyon 974 bin kişi istihdam ediliyor.

Yaptığı işten ötürü herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışanların oranı önceki yılın aynı dönemine göre 0.6 puanlık artışla yüzde 44.6 oldu. Bu dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre tarım sektöründe sosyal güvenlikten yoksun çalışanların oranı yüzde 88.4’ten yüzde 86.6'ya düşerken, tarım dışı sektörlerde yüzde 29.6’dan yüzde 30.4’e yükseldi.

İşgücüne katılım oranı
Bu dönemde Türkiye genelinde işgücüne katılma oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 0.8 puanlık artışla yüzde 48.2 olarak gerçekleşti. Erkeklerde işgücüne katılma oranı geçen yılın aynı dönemine göre 0.1 puanlık artışla yüzde 70.5, kadınlarda ise 1.3 puanlık artışla yüzde 26.6 oldu. Kentsel yerlerde işgücüne katılma oranı 0.8 puanlık artışla yüzde 45.8, kırsal yerlerde ise 0.3 puanlık artışla yüzde 53.6 seviyesinde gerçekleşti.

İşgücü dağılımı
Toplam işgücünün yüzde 17.6'sını 15-24 yaş grubundakiler oluşturuyor. Lise altı eğitimlilerde işgücüne katılma oranı yüzde 46 iken, yükseköğretim mezunlarında bu oran yüzde 78. Lise altı eğitimlilerde erkeklerin işgücüne katılma oranı yüzde 69 iken, kadınlarda yüzde 22.6. Lise ve dengi okul mezunlarında erkeklerde işgücüne katılma oranı yüzde 74.6 iken, kadınlarda yüzde 34,3. Yükseköğretim mezunlarında erkeklerde işgücüne katılma oranı yüzde 82.9 iken, kadınlarda yüzde 71, işsizlerin yüzde 46’sı ise daha önce hiç çalışmamış

İşgücü dışında olup, daha önce bir işte çalışanların yüzde 16.7'si tarım, yüzde 12.1'i sanayi, yüzde 3'ü inşaat, yüzde 21.1'i hizmetler sektöründe çalışıyor. Yüzde 47.1’ini ise 8 yıldan önce işten ayrılanlar oluşturuyor. Daha önce bir işte çalışıp, söz konusu dönemde işgücü dışında olanların sayısı ise 12 milyon 448 bin.

İşten ayrılma nedenleri

*Yüzde 10.4’ü emeklilik,

*Yüzde 6.5'i mevsim gereği,

*Yüzde 7.6'sı sağlık nedeniyle,

*Yüzde 4.3’ü eşinin isteği ve evlilik,

*Yüzde 5.2’si işten çıkartılma/işyerinin kapanması,

*Yüzde 3.7'si işinden memnun olmama,

*Yüzde 15.2’si diğer nedenler.

İşgücü hareketleri
TÜİK’in verilerine göre bu dönemde 1 milyon 820 bin kişi işe yeni başladı veya iş değiştirdi. Bunun toplam istihdam içindeki oranı ise yüzde 8.5. İşe yeni başlayan veya iş değiştirenlerin yüzde 30.3'ü 25-34 yaş grubunu oluşturuyor. İşe başlayan veya iş değiştirenlerin yüzde 16.5'i sanayi, yüzde 32,1'i hizmetler, yüzde 25.3'ü inşaat sektöründe, yüzde 26.1'i ise tarım sektöründe işe başladı. Mevcut işsizlerin yüzde 11’ini yani 373 binini bu dönemde işten ayrılanlar oluşturuyor./anf

Anahtar Sözcükler