Köprü (kafa) bu sallanır..!

Boğaziçi köprüsü yaklaşık 40 yıllık bir köprü. Zap'a değil boğaza köprü yapanlar, Boğaziçi köprüsünün yenilenmesi çalışmalarını bir türlü başlatmıyorlar.

Teknik olarak zorunlu olmasına rağmen köprünün neredeyse iman gücüyle dayanıklılığının son sınırına kadar zorlanmasının nedeni nedir?

Dünyada bu tür köprülerin 35-40 yıllık dönemlerde yenilenmesi gerektiği üstüne bir fikir birliği oluşuyor. Amerika'da, yıkımının metal yorgunluğuna bağlı olduğu duyurulan 40 yıllık bir köprü yıkılmış 50 araç sulara gömülmüş ve 4 kişi hayatını kaybetmiştir. Bir çok köprüde ise bizim köprümüz de dâhil 30-40 yıl aralığında metal yorgunluğuna bağlı olarak taşıyıcı halatlarda kopmalar olmuştur. Boğaziçi köprüsünün 276 halatından birinin kopması metal yorgunluğu tartışmalarına neden olmuştur.  Metal yorgunluğu İTÜ sözlüğüne göre; bir metal bloğun/parçanın özellikle titreşim, yüksek basınç ve çekmeye maruz kalması sonucu bloğu oluşturan metal atomları birbirleri arasındaki bağların gevşemesi sonucu malzemenin istenilen mukavemet değerinin altına düşmesi, fark edilecek veya fark edilmeyecek fiziksel değişimler ve hatta metalin hacimsel/ölçümsel değişikliğe maruz kalması.'' Olarak tanımlanıyor. Ocak 2004'te kopan halat metal yorgunluğuna bir işaret sayılmıştır. Ama bizim karar alıcılarımız hem mevcut sorunu ortadan kaldırmak hem de İstanbul trafiğine yeni bir çözüm yerine, başka bir rant rüzgarına yelken açmayı tercih etmişlerdir.

Köprünün metal yorgunluğu kapsamındaki tartışmaları iki binli yıllarının başına kadar uzanıyor.  10 yıldır beklenen şey yeni bir rant köprüsü müydü? Ünlü üçüncü köprü tartışmalarının ve ihalelerinin kazasız belasız bitmesi mi bekleniyor? Siyasi iktidar insanların sağlıklı ulaşım ve yaşama haklarını yeni bir kar trafiğine kurban ediyor. Özellikle İstanbul gibi trafiğin olağan sınırların dışında bir yükle ve karmaşa ile yürüdüğü bir ülkede, köprünün yeniden yapımı normal bir idarenin can simidi gibi sarılması gereken çözümdür. Bu hem metal yorgunluğu riskinin ortadan kalkması hem de trafik sorunun çözümünün önemli bir parçası olacaktır.

Üçüncü köprü projesinin yaratacağı rantın büyüklüğü, on yıldır yaşanan tartışmaları bir türlü sonlandıramıyor. İstanbul un ulaşım sorununun çözümüne büyük katkı sağlayacak birinci köprünün yenilenmesinin sebepleri üzerine yazılan raporlar sümenaltı ediliyor.

Bilim adamlarının, çevreci hareketlerin, Marksistlerin İstanbul şehir trafiğinin çözümü için önerilerinden biri, birinci köprünün toplutaşıma ile birlikte düşünülerek yeniden yapılması projesidir.  Bu aynı zamanda üçüncü köprü cinayetine karşı alternatif çözümlerin mümkün olduğunun göstergesi olacaktır. İktidarın bütün imkanlarını sadece rant için kullananlara,  İstanbul trafiğine başka çare yok  diyenlere cevap olacaktır.

Boğaziçi köprüsünün yaşadığı tehlike 17 Ekim 2010 Avrasya maratonuyla yeniden gündeme geldi. On binlerce insanın karnaval havasında geçtiği Boğaziçi köprüsü Topbaş'ın dediği gibi beşik gibi sallandı. Hakkında metal yorgunluğu tartışmalarının yapıldığı köprünün üzerinden bu kadar insan geçerken salınımının şiddetini arttırabileceği düşünülmemiş, herhangi bir program değişikliği yapılmamış, herhangi bir önlem alınmamıştır. Yağma üstüne kurulu Osmanlı'da bile, yağmacıların askerleri, köprüden geçerken önlem alıyorlardı, mesela, uygun adım yürümüyorlardı.  Bizimkilerde önlemlerine son hızla devam ediyorlar. Üçüncü köprücüler, otoyollarını ve mevcut boğaz köprülerini özelleştiriyorlar. Kapitalist sistemin bilirkişi kılığındaki sorumluları, binlerce insanın ölüm tehlikesi atlattığı, bilim insanlarının üstüne kafa patlattığı, büyük bir felakete ramak kalan bir meselede dalkavukça bir tavırla, 'köprüdür sallanır' diyorlar. Baş sallamanın hafifliğinin geldiği nokta bu olabilir ancak diye düşünmeden edemiyor insan.

Boğaziçi köprüsü bakım ve tadilatın dışında, artık yenilenmek zorunda. Yani İstanbul trafiğinin kilitlenmesine neden olan ana aksın köprüsü yeniden yapılmak zorunda, bu İstanbul için bir hayat öpücüğü olacaktır.