'İşsizlik fonu patronlara ve taşeronlara kullandırıldı'

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştıma Enstitüsü (DİSK-AR), "İşsizlik Sigortası" raporunu açıkladı. "Kaynak çok, faydalanan yok" başlığı ile hazırlanan raporda işsizliğin can yakıcı bir biçimde etkisini devam ettirdiği Türkiye'de ailelerin yaşadığı tahribatın trajik boyutlarda olduğu belirtildi. Raporda, işsizlerin yaşadıkları gelir kaybı nedeni ile zor durumda kalmasını engellemek için oluşturulan fondan yararlanma koşullarının son derece güç olması nedeni ile oluşan devasa kaynağın, kamu erkinin ihtiyaçları ekseninde yağma edildiğine dikkat çekildi.

'5 MİLYON KİŞİ FAYDALANACAKKEN SADECE 165 KİŞİ FAYDALANIYOR'

Fona duyulan ihtiyacın son derece fazla olduğuna vurgu yapılan raporda, işe başlamaya hazır olup, başta umutsuzluk olmak üzere çeşitli nedenlerle iş aramayan işsizler dâhil edildiğinde, yaklaşık 5 milyon işsizin bu fondan neredeyse yararlanmasının imkânsız kılındığına işaret edildi. Haziran 2011 itibari ile de yalnızca 165 bin kişinin işsizlik sigortasından faydalanabildiği belirtildi. Raporda, TÜİK'in Mart dönemi Hanehalkı İşgücü anketi sonuçları üzerinden yapılan hesaplamalara göre; toplam işsizlerin 430 bini. işten çıkartıldığı için işsiz kalanlar, 921 bini. işi geçici olup sona erenler, 228 bini. iflas eden ya da işini kapatanlar, 447 bini. işe ihtiyacı olduğu halde kendi rızası ile işten ayrılmak zorunda kalanlar oluşturmaktadır.

'SADECE YÜZDE 3'Ü FAYDALANIYOR'

Raporda, 25 Ağustos 1999 tarihinde Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilen işsizlik sigortası ile ilgili yasaya dikkat çekilerek, şunlar belirtildi: "Yasanın gerekçesinde, işsizlik sigortası, 'Bir iş ya da işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına karşın tamamen kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden çalışanlara bir yandan yeni bir iş bulunmasına gayret edilirken, diğer yandan da bunların işsiz kalmaları nedeni ile uğradıkları gelir kaybını kısmen de olsa karşılayarak, kendisinin ve ailesinin zor duruma düşmesini önlemek amacı ile belli süre ve ölçüde ödemeyi kapsayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren, devlet tarafından kurulmuş, zorunlu bir sigorta kolu' olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla işsizlik sigortasının kapsamı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği halde, bu haktan faydalanamayan kişi sayısı, kendi isteği ile işyerinden ayrılmak zorunda bırakılanlar hariç, 1 milyon 579 bin kişiyi bulmaktadır. Umudu kesik işsizlerle toplam işsiz sayısı ise Mart dönemi için yaptığımız hesaplamaya göre 5 milyondur. Buna göre işsizlik sigortasından yasaya göre kapsam dahilinde olanların yüzde 10'u toplam işsizlerin ise sadece yüzde 3'ü faydalanabilmektedir."

'İŞSİZLİK FONU MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİNE KAYNAK HAVUZU OLDU'

"Yasaya göre işsizlerin, işsizlik fonundan yararlanmak için, işten çıkartılmış olduklarını ispatlama yükümlülükleri olduğu gibi, işten çıkartılmadan önceki 3 yıl içinde, son 120 günü kesintisiz olmak üzere en az 600 gün prim ödemiş olmaları gerekmektedir" ifadelerine yer verilen raporda, "İşverenlerin eksik prim ödemeleri nedeni ile işsizlik sigortasını hak kazanmış çok sayıda işçi bu şartlar nedeni ile mağdur edilmektedir" denildi. Buna karşılık işsizlik fonunun Merkezi Yönetim Bütçesine bir kaynak havuzu haline getirildiğine dikkat çekildi. 5763 sayılı Kanunla İşsizlik Sigortası Fonunun faiz gelirinin yüzde 25'inin 2009-2012 döneminde öncelikli olarak Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamındaki yatırımlarda kullanılmak üzere merkezi yönetim bütçesine aktarılmasının hükme bağlandığı kaydedildi. 18 Ağustos 2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5921 sayılı Kanunla da 2009-2010 yıllarına münhasır olmak üzere yüzde 25 olan transfer oranının yüzde 75'e yükseltildiği vurgulandı.

'FONUN PRİM GELİRLERİNİN YARISI ÖZEL SEKTÖR VE TAŞERON FİRMALARA VERİLDİ'

6111 sayılı torba kanun ile fonun prim gelirinin yarısının, dışarıdan hizmet temini ile özel sektöre ve taşeron firmaların kullanımına açıldığına vurgu yapılan raporda, "Bu miktar Mayıs ayı itibari ile 165 bin işsize ödenen toplam tutarın yaklaşık 2 katıdır. Yani yasa ile 330 bin işsize ödeme yapılacak tutar çeşitli hizmet temini için taşeron firmalara aktarılabilmektedir" denildi.

'12 MİLYAR TL İŞSİZLİK ÖDEMELERİ HARİCİNDE KULLANILDI'

İşsizlik Sigortasının uygulamaya başladığı Mart 2002 tarihinden 30 Haziran 2011 tarihine kadar sisteme 2 milyon 754 bin 425 kişinin başvuruda bulunduğuna dikkat çekilen raporda, 2 milyon 257 bin 387 kişinin işsizlik ödeneği almaya hak kazandığı, Mart 2002 tarihinden 30 Haziran 2011 tarihine kadar ise toplamda 4,1 milyar TL ödemede bulunulduğu belirtildi. Buna karşın ise 12 milyar TL'nin işsizlik ödemeleri haricinde kullanıldığına işaret edildi.

'AKP HÜKÜMETLERİ İŞSİZLERE ÖDENEN TUTARIN 3 KATINI KENDİSİNE AKTARMIŞTIR'

Fonda Haziran 2011 sonu itibari ile 49 milyar TL'lik devasa bir kaynak oluştuğuna vurgu yapılan raporda, "Fondaki parayla, fonun gelirine dokunulmaksızın, 2 milyon 812 bin işsize, 46 ay (yaklaşık 4 yıl) maaş ödenebilir. DİSK, kriz baş gösterdiğinden bu yana, ısrarla işsizlerin işsizlik fonundan yararlanmalarının kolaylaştırılmasını, ödeme miktarlarının insanca yaşama miktarına çıkarılmasını talep etmiştir. İşsizleri, işsizlik fonu gibi devasa bir kaynağa rağmen sefalete mahkûm eden, fondan işsizlere ödenen tutarın yaklaşık 3 katı oranında kendisine kaynak aktaran AKP hükümetleri büyük bir vebalin altına girmiştir. 49 milyar TL'lik bu devasa kaynak, işsizlerin ihtiyaçları için kullanılmalıdır" ifadelerine yer verildi.