'Mali kural'la ne amaçlanıyor?
Ekonomi çevreleri son günlerde yen bir tartışmanın içinde. Hükümetin dalgalara kapılmış kayık misali bir görünen bir kaybolan bir önerisi, Mali Kural önerisi tartışılıyor. Aslında hükümetin dediysek de lafın gelişi o. IMF'nin istediği hükümetin de uygulama konusunda referandum ve olası bir seçimi düşünerek ağırdan aldığı bir 'Mali Kural' kararı var. Şimdilerde bir taraftan Mali Kural'ın uygulamasının ertelendiği bir taraftan da aslında yazılı olmasa da zaten 'Mali Kural'ın işlediği söyleniyor. Yani tam bir mavi boncuk politikası.
IMF'nin Mali Kural'ı istemesinin bir tek nedeni var. Mali Kural ile ne yapılıp edilecek ve borçların daha doğrusu borç faizlerinin ödenmesi güvence altına alınacak. Yani o meşhur "faiz dışı fazla" hedefinden sapma olmayacak. Hükümet erteliyor çünkü "Mali Kural" ile bütçede istediği 'rahatlıkta' harcama yapamayacak bu da olası bir 'seçim ekonomisi' döneminde durumunu zora sokacak. O yüzden adı konmadan uygulanıyor, böylece istedikleri anda kimseye açıklamadan vazgeçme şansları olacak.
Peki, bu "Mali Kural" denilen şey ne? Aslında üzerine bu kadar 'gürültü' çıkarılan "Mali Kural" bir IMF'nin yıllardır uygulattığı "Kamu borçlarını kontrol etme ve sürdürülebilir bir noktada tutma" politikasından başka bir şey değil. Yani ekonomi büyürken ortaya çıkan (Türkiye'de pek öyle olmuyor ama) bütçe fazlasını ekonomi küçülürken kullanmak (Siz bunu borç ödemek için ayrılan fon olarak anlayın) "Mali Kural" olarak adlandırılıyor.
2010 yılının ilk çeyreğinde büyüme rakamları yüzde 15'lerde açıklandı. Ancak bütçe fazla vermedi. Aksine aynı dönemde açıklanan bütçe rakamları bırakın bütçe fazlasını bütçe açığının katlanarak arttığını ortaya koyuyor. Maliye Bakanlığı'nın Şubat ayı ile Ocak-Nisan dönemi bütçe uygulama sonuçları hakkında yaptığı açıklamaya göre; bütçe açığı, Nisan'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 370 arttı. Yine aynı açıklamaya göre bütçe açığında meydana gelen artışın borç stokunun vade yapısına bağlı olarak faiz ödemelerinden kaynaklandığı belirtildi. Aslında fazla söze gerek yok değil mi? Rakamlar durumu kendisi açıklıyor! Özet şu. "Bütçe fazlası vereceksin onunla da borç faizi ödeyeceksin bunu adına da 'Mali Kural' diyeceksiniz." Peki, bütçe fazlası nasıl ortaya çıkacak? Bunun da çözümü basit: Kamu harcamalarını kısacaksınız, yatırımları azaltacaksınız, vergileri artıracaksınız! Bu politikalar da tanıdık geldi değil mi? Yıllardır uygulanıyor çünkü!
