Toplumsal cinsiyet eşitliği nasıl sağlanır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Fırsat Eşitliği Komisyonu, Türkiye'de Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı'nın verilişinin 75. yıldönümünde 'Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanmasında TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nun Rolü' konulu sempozyum Conrad Otel Balo Salonu'nda başladı. Sempozyumun açılış konuşmasını, TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanı, Güldal Akşit, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Tibor Varadi, Birleşmiş Mİlletyer Kalkınma Programı Daimi Temsilcisi Vekili Ulrika Richardson Golinski, TBMM Eski Başkanı Köksal Toptan, Devlet Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, TBMM Başkan Vekili Meral Akşener yaptı.

Birinci oturumda 'AB Örnekleri Kadın Hakları ve Cinsiyet Eşitliği Komisyonları' tartışıldı. Oturum başkanlığını Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Türk Grubu Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun yaparken, TBMM AB Komisyonu Başkanı Yaşar Yakış, İrlanda Eşitlik Otoretisi CEO'u Renee Dempsey, İskoçya Parlamentosu Eşit Fırsatlar Komitesi Başkanı Margeret Mıtchell, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Temsilcisi Yardımcısı Dr. Tunga Tuzer, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programını Temsilen Dr. Leyla Şen, Kosova Demokratik Parti Milletvekili Müfera Şinik, İspanya Eşitlik Bakanlığı Genel Direktörü Rosa Peris Cervera yaptı. İlk söz alan TBMM AB Komisyonu Başkanı Yaşar Yakış, 1926'da medeni kanunun çıkarıldığını söyleyerek, 1934 yılında ise ulusal seçimlerde kadınlara seçme ve seçilme hakkının verildiğin hatırlattı. Yakış, toplumun önemsemediği sürece mevzuatta bir değişiklik yapılması ile bir yere varılmayacağına işaret ederek, bu nedenle ilk olarak alt yapının hazırlanması gerektiğini vurguladı. Kadının toplumdaki yerinin her yerde çok önemli olduğunu dile getiren Yakış, yasaların değiştirilerek bir yere varılamayacağını bu konun bir süreç olduğuna dikkat çekti.

İRLANDA DENEYİMİ AKTARILDI

İrlanda Eşitlik Otoritesi CEO' Renee Dempsey, 1937 yılındaki anayasaların daha çok temel hakları içerdiğine vurgu yaparak, erkek egemenliğine inananların yeni yasalara büyük direnç gösterdiğini dile getirdi. Ülkesindeki eşitlik yasalarını dile getiren Dempsey, "Toplumsal cinsiyet eşitliğinin ötesine gidiyoruz. İrlanda da kadınlarda farklı farklı ve bu yüzden ihtiyaçları da farklı oluyor. Bu nedenle bizde eşitlik çeşitliliği çok" diye konuştu.

İskoçya Parlamentosu Eşit Fırsatlar Komitesi Başkanı Margaret Mıtchell İskoç Parlamentosu'nda da mevzuatların hazırlanmakta olduğunu söyledi. Bunlardan birinin aile içi şiddetle ilgili bir yasa olduğunu vurgulayan Mıtchell, ,şöyle devam etti: "Aile içi şiddete maruz kalanların onundan dokuzunu bir erkek tarafından şiddete maruz kaldığını göstermekte. Bizim yasalarımız toplumsal eşitliğin yerine getirilmesi açısından bazı hususları ön görmektedir. 2010-2012 yılındaki bütçemiz hazırlanırken adalet gibi unsurlarda göz önünde bulundurulmaktadır." Ardından Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Temsilcisi Yardımcısı Dr. Tunga Tuzer ise Türkiye'de yürüttükleri faaliyetlerden anlattı.

‘PARLAMENTOLAR DUYARLI OLMALI’

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Üyesi Dr. Leyla Şen, kadına karşı yapılan ayrımcılığın, eşitsizliğin altında yatan nedenlerin üzerine gidilmedikçe eşitliğin sağlanamayacağını söyleyerek, cinsiyete dayalı ayrımcılığı besleyen örnek yasalara değindi. Parlamentoların toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı olması gerektiği belirten Şen, bunun parlamento eşitlik komisyonu görevi olduğunu dile getirdi. Şen, "Parlamentoda cinsiyete duyarlı bütçe komisyonu ağırlık kazandı. Hukuki eşitlikten fiili eşitliğe gitmesi parlamento gözetimlerinden yalnızca bir tanesidir" dedi. Şen, CEDAW'ın devletlere üç temel yükümlülük getirdiğini aktardı.

(diha)